A&B PARTNERS | Aalst • Genk • Oudenaarde (Brakel - Ronse) • Turnhout • Waas & Dender • Waregem

Een baksteen op de maag ?

 

Over de hoofdelijke aansprakelijkheid van opdrachtgevers bij werken in onroerende staat.

In de strijd tegen fiscale en sociale misbruiken heeft de wetgever ervoor gekozen om vrijwel alle personen die bij een onroerend goed project betrokken zijn, te responsabiliseren door middel van een hoofdelijke aansprakelijkheid.
Als u aan uw baksteen in uw maag geen indigestie wil overhouden, dan moet u controleren of uw aannemer en alle onderaannemers, die bij uw project betrokken worden, in orde zijn met hun fiscale en sociale verplichtingen, inbegrepen de betaling van correcte lonen.

Wat is “hoofdelijke aansprakelijkheid” en “ketenaansprakelijkheid” ?
“Aansprakelijk zijn” betekent dat iemand kan aangesproken worden om een bepaalde verbintenis te voldoen ten aanzien van een derde.

Bij een “hoofdelijke aansprakelijkheid” kunnen verschillende personen, ieder voor het geheel van die verbintenis worden aangesproken. Indien de volledige verbintenis door één persoon wordt voldaan, dan heeft die een vordering op de andere aansprakelijke personen.

Onder de “ketenaansprakelijkheid” wordt verstaan dat “iedere schakel in de keten”, of alle personen die betrokken zijn bij een bepaald project (zie hierna) aansprakelijkheid kunnen oplopen.

Ketenaansprakelijkheid voor sociale en fiscale schulden, en voor lonen.
Er bestaat al lang een systeem van hoofdelijke aansprakelijkheid voor sociale schulden in rechtstreekse relaties. Hiermee bedoelen we de regeling waarbij een opdrachtgever hoofdelijk aansprakelijk gesteld kan worden voor sociale en fiscale schulden van de onderneming waarop deze opdrachtgever rechtstreeks beroep doet.

In 2012 werd het systeem uitgebreid door de invoering van een zogenaamde subsidiaire hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit wil zeggen dat eerst de aannemer die een beroep heeft gedaan op de nalatige onderaannemer aangesproken wordt. Vervolgens wordt desgevallend verder opgeklommen in de keten telkens wanneer de gevorderde sommen niet binnen de 30 dagen vereffend worden door degene die eerder aangesproken werd tot betaling van de sociale schuld. De hoofdelijke aansprakelijkheid voor lonen werd eveneens in 2012 ingevoerd. Het systeem geldt niet altijd bij elke onderbetaling. Er moet wel degelijk sprake zijn van een ‘zwaarwichtige tekortkoming’ in de loonbetalingen. Een zwaarwichtige tekortkoming is de betaling van een loon dat minder is dan het laagste loonbarema dat geldt voor de betrokken sector.

De Programmawet van 10 augustus 2015 heeft de hoofdelijke (keten)aansprakelijkheid voor sociale en fiscale schulden bij zogenaamde ‘werken in onroerende staat’ of daarmee gelijkgestelde werken tot opdrachtgevers uitgebreid.

Alle opdrachtgevers ?
Het systeem van de hoofdelijke aansprakelijkheid treft niet de natuurlijke personen die voor louter privédoeleinden werken laten verrichten.

Alleen voor bouwwerken ?
De hoofdelijke aansprakelijkheid geldt voor de activiteiten die bij krachtens art. 35/1, §1, 1° en 35/2, §1 Loonbeschermingswet bij Koninklijk Besluit zijn vastgesteld.

Het zijn :

  • alle werken en diensten die vermeld worden in het KB dat de bevoegdheid regelt van het paritair comité voor de bewakings- en toezichtsdiensten, voor het bouwbedrijf, voor de landbouw, voor de schoonmaak, voor het tuinbouwbedrijf,
  • de werken in onroerende staat voor de elektriciens : installatie en distributie, voor de stoffering en de houtbewerking en voor de metaal-, machine- en elektrische bouw,
  • de specifieke werken en diensten uit de voedingsnijverheid of uit de handel in voedingswaren die vermeld worden in een afzonderlijke bijlage bij het KB van 17 augustus 2013 (BS 2013, p.56756).

Concreet
De arts, de bakker of andere ondernemer die in verband met zijn zelfstandige activiteiten een beroep doet op een poetsfirma met sociale schulden, loopt dus het risico hoofdelijk aansprakelijk gesteld te worden voor de sociale schulden van de poetsfirma. De opdrachtgever kan hieraan alleen ontsnappen wanneer hij de inhoudingsplicht naleeft.

Risico beperken of vermijden
Opdrachtgevers doen er goed aan voorzichtig te blijven wanneer zij een beroep doen op (onder)aannemers om verrassingen te vermijden. De hoofdelijke aansprakelijkheidsregeling is voor elke onderneming, die rechtstreeks of onrechtstreeks andere ondernemingen met personeel inschakelt, een goede aanleiding om na te kijken of zij enig risico loopt om aansprakelijk gesteld te worden voor sociale schulden van andere ondernemingen en te onderzoeken of bepaalde voorzorgsmaatregelen genomen kunnen worden om dit zoveel mogelijk te vermijden.

Zo zal zij in de eerste plaats moeten nagaan of een gegeven opdracht werken in onroerende staat of ermee gelijkgestelde werken omvat.

Als dat het geval is, dan kan de opdrachtgever zich contractueel proberen in te dekken, maar hij controleert ook best zelf welke ondernemingen opduiken om deel te nemen aan de uitvoering van de opdracht. In elk geval kijkt hij bij elke betaling aan zijn onderaannemer de RSZ-databank na om na te gaan of er een vermelding van schulden is, om zo nodig de inhouding van 35 % toe te passen en deze door te storten aan de RSZ.

Indien u meer info wenst, stuur uw vraag naar advies@abpartners.be

 
  • Heeft u een vraag?

    Laat het ons weten en we helpen u zo snel mogelijk verder.





    Uw naam (verplichts)

    Uw e-mail (verplicht)

    Uw bericht